وَشتَنِ واژه ها

شاعری بزرگ سفر کرد

مراسم تشیع پیکر سیمین بهبهانی شاعر و غزلسرای نام آور ایران صبح روز جمعه ۳۱ اَمرداد با حضور جمع زیادی از علاقه مندان وی و همچنین اهالی ادبیات و موسیقی و بزرگان این عرصه در تالار وحدت برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ایلنا در ابتدای این مراسم ابوالحسن تهامی‌نژاد پیشکسوت دوبله و داماد سیمین بهبهانی طی سخنانی با تشکر از کسانی که امروز برای تشیع پیکر بهبهانی آمده‌اند گفت: امروز آغاز زندگی جاودانه سیمین بهبهانی است و چند روز پیش فقط جسم وی زوال پیداکرد. غزل بانوی شعر ایران امروز زندگی جاودانه‌ای را شروع کرده است و از رهگذر غزل و شعر، سیمین بهبهانی همچون حافظ و مولانا همیشه زنده و پاینده است و باکی نداریم که امروز فقط پیکرش را به خاک بسپاریم.
وی ادامه داد: سیمین بهبهانی گفته بود یا من را در امام‌زاده طاهر در کنار مزار همسرم دفن کنید یا آنکه مرا در بهشت زهرا درکنار مزار پدرم، و فرزندان بهبهانی گزینه دوم را انتخاب کردند. همین.

جواد مجابی شاعر و نویسنده نیز طی سخنانی گفت: امروز شاعر ما رفته است و تن به خاک سپرده است و شیرینی نیز از کام ما رفته و زوال پیدا کرده است اما شاعر در دل ما نهان است و او در جان ما ست
وی با اشاره به نقش بهبهانی در غزل امروز ایران گفت: غزل از زمان رودکی تا شهریار قدمت داشته است و سیمین بهبهانی در دوره‌ای که غزل پیر شده بود و رو به فرتوتی می‌رفت شاخه تازه‌ای بر آن اضافه کرد و غزل امروز از شعر بهبهانی دوباره جان گرفت. سیمین بهبهانی شاعری بودکه ماندگار شد و یکی از دلایل این ماندگاری این بود که سرگذشت مردمش شد.
مجابی ادامه داد: شاعری می‌ماند که رویاهای مردم و وطنش را درک کند و در شعر خود بگوید و آن‌ها را به اشتراک بگذارد.
وی ادامه داد: در آینده، آیندگان می‌توانند از روی اشعار افرادی همچون سیمین بهبهانی و شاملو تاریخ ایران را بخوانند و بشناسند زیرا این شاعران حرف های مردمانشان را ابدی کردند.*
وی ادامه داد: سیمین بهبهانی مصلحت اندیش نبود و حقیقت را می‌گفت زیرا تاریخ نیز گواهی می‌دهد که حقیقت همیشه پیروز است. سیمین بهبهانی سدِ شعر محفلی و نخبه گرا را شکست و راهی برای ورود شعر به میان مردم باز کرد به همین دلیل شعر وی صدای دل مردم است و هر جا ظلمی به مردم می‌رفت در شعر سیمین بهبهانی دیده می‌شد.

صدیق تعریف استاد موسیقی و آواز طی سخنانی گفت: من امروز با دلی مجروح به میان شما آمدم و حضور شما امروز در این مراسم نشان می‌دهد که سیمین بهبهانی در قلب و روح ما جاودانه است.
صدیق تعریف قطعاتی را به یاد سیمین بهبهانی خواند.

محمود دولت آبادی نویسنده و از دوستان بهبهانی نیز طی سخنانی گفت: سیمین بهبهانی انسانی پیروز بود که بین دو عدم زندگی می‌کرد سیمین بهبهانی مانند همه ما و همه آدم‌های دیگر نظرات گوناگون داشت و آثار متنوعی را آفریده است.

وی ادامه داد: در شعر سیمین بهبهانی می‌توان از آثار اجتماعی تا آثار تنهایی را دید، اشعاری پیرامون آزادی و حقوق زنان و اعتراض به ظلم اجتماعی و توجه به لحظات ناب انسانی در آثار وی دیده می‌شود.

محمدرضا شجریان رئیس شورای عالی خانه موسیقی و استاد آواز نیز طی سخنانی گفت: من ابتدا تصور می‌کردم که امروز بسیاری ما در سختی قرار بگیریم حتی مرادخانی گفته بود که بهتر است برای مراسم امروز سایه‌بان بگذاریم اما من به وی گفتم مردم ما تحملشان بیشتر از این حرفهاست.
وی ادامه داد: من امروز به نمایندگی از هنرمندان موسیقی خدمت شما آمدم تا تسلیت بگویم زیرا امروز ما داغدار هستیم.
شجریان افزود: سیمین بهبهانی تاریخ ساز بود زیرا به ادبیات و غزل و به همه جهان به چشم یک خانواده نگاه می‌کرد وبه دنبال گسترش دوستی و محبت در جهان بود و به حقوق زن نیز اهمیت زیادی می‌داد.
شجریان با اشاره به جمله‌ای از دادبه گفت: جهان را مردان می‌سازند و مردان را زنان، ملتی که بی‌بهره از این امر باشد زندگی نمی‌کند بلکه مرده است.
وی ادامه داد: سیمین بهبهانی برای همیشه زنده است زیرا یک مادر پرمهر بود و ما باید به یاد سیمین بهبهانی قدردان مادران خود باشیم.

علی بهبهانی فرزند سیمین بهبهانی طی سخنانی با تشکر از کسانی که امروز حضور پیدا کردند گفت: سیمین بهبهانی نمونه یک مادر واقعی بود که مردمش را خیلی دوست داشت.

همایون شجریان قطعه رفت آن سوار کولی را به صورت زنده اجرا کرد. شهرام ناظری نیز شعر دوباره می‌سازمت وطن را به صورت زنده خواند.

در این مراسم که اجرای آن را عباس سجادی بر عهده داشت هنرمندانی همچون جعفر پناهی، بهمن فرمان‌آرا، امین الله رشیدی، باباچاهی، جواد مجابی، ویکتوریا دانشور، اکبر زنجانپور، علی دهباشی، مریم بوبانی، مهناز افشار، یغما گلرویی، سیروس ابراهیم‌زاده، محمد متوسلانی، ناهید توسلی، محمدرضا شجریان، شهرام ناظری، فرهاد فخرالدینی، عبدالحسین مختاباد، علی مرادخانی، محمود دولت آبادی، صدیق تعریف، فاطمه راکعی، همایون شجریان، پوری بنایی، سهیل محمودی حضور داشتند.
پیکر سیمین بهبهانی به مقبره خانوادگی وی در قطعه ۷۲ بهشت زهرا منتقل شد.
مراسم بزرگداشت وی ساعت ۱۱ الی ۱۲: ۳۰ دقیقه در مسجد جامع شهرک غرب روز یکشنبه ۲ شهریور برگزار می‌شود.

* و نکته ای در باب سخن مجابی عزیز - به نظر من وقتی ما بگوییم: در آینده، آیندگان می‌توانند از روی اشعار افرادی همچون سیمین بهبهانی تاریخ ایران را بخوانند و بشناسند زیرا اینگونه شاعران حرف های مردمانشان را ابدی کردند؛ این سخنِ درست شامل شاملوی بزرگ نیز می شود. ولی اگر بعد از نام سیمین بهبهانی فقط از شاملو نام ببریم، به نظرم منصفانه نیست. به عنوان مثال در ارتباط با همان سخن مجابی گرامی من هیچ شاعری را در تاریخ سد سال اخیر ایران نمی شناسم که توانسته باشد مانند محمد علی افراشته رشتی زمانه ی خود را مانند تابلویی در همه ی جوانب اش به نمایش بگذارد. کاری تاریخی و غریب و بی مانند که افراشته توانسته با زبان زیبای طنز از عهده اش بر آید با تکرار پیوسته ی این بیت ماندگار:

«بشکنی ای قلم ای دست اگر - پیچی از خدمت محرومان سر!»

یعنی همان کاری که حالا بسیاری از مدعیانِ به «نان» رسیده از آن سر باز زده اند. زیرا لحظاتی همه می توانند عدالتخواه باشند؛ ولی پیوسته یعنی ناگسسته و برای همیشه با مردم بودن و زیبای عدالت و آزادی را ستودن کار هر کس نیست.

طبیعی است که عزیزان غیر گیلانی اشعار گیلکی او را که شاهکار است در تابلو سازی تاریخی، نخوانده اند؛ ولی به هر حال هنگام بیان می توان با احتیاط بیشتری سخن راند.

اگر کسی را می شناسید که چون محمد علی افراشته رشتی با آن وسعت از سخن مردم و جامعه ی زمانه ی خود تابلوی تاریخی ساخته، لطفن معرفی کنید تا ما نیز در جریان قرار گیریم؛ من چنین کسی را نمی شناسم.

افراشته تابلوی کثیف، زورگو، بی ادب، بد دهن، خشن، نانجیب، فحاش، متجاوز و در عین حال حق به جانب و طلبکارِ ارباب بازی و خان بازی را طوری با شعر خود ثبت نموده که حتی انسانی که آن دوره ی پر از پستی و از بیسوادی، بی فرهنگی و خشونت پر از بد مستی و خود خواهی را ندیده، وقتی امروز در رشتِ سخن به سینمای شعر افراشته می رود، لبخند زنان حالی چنان می یابد که گویی در همان زمانه ی ارباب رعیتی قرار گرفته. افراشته نه فقط حرف های مردمان را ابدی کرد بلکه یک دوره ی تاریخی را با شعر ظنز با تمام زیر و بم و بیش و کم اش ثبت تاریخ نمود؛ و حتی بر خوردِ طبقاتی فئودال ها در باب خود را نیز با همان زبان طنز بر دفتر نشاند ماندگار.

«افراشته پِر آدمِ خوب بُو که بمردَه ---- اَن جعفر گذّاب ج ماری گیله مردَه»

ترجمه: پدر افراشته آدم خوبی بود - فئودال بود - که مُرد ---- این جعفر گذّاب اما از مادری دهقان زاده است

زنده یادِ سیمین بهبهانی، شاملو، افراشته و همه بزرگانِ عدالتخواه ایران زمین جاودان باد!

در ضمن اگر این دو عکس پر شکوه که از سوی «ایلنا» گرفته شده، در ایران دیده نمی شود به بزرگی خود ببخشید.

برای دیدن عکس ها می توانید مستقیمن به سایت «ایلنا» رجوع کنید.